Asacol

Asacol zawiera mesalazynę, nazywaną także kwasem 5-aminosalicylowym lub 5-ASA. Należy do leków przeciwzapalnych działających w jelicie. Stosuje się go przede wszystkim w łagodnym i umiarkowanym wrzodziejącym zapaleniu jelita grubego, zarówno podczas zaostrzenia, jak i w leczeniu podtrzymującym remisję.

Mesalazyna ogranicza miejscowe procesy zapalne w błonie śluzowej jelita grubego. Nie działa jak typowy lek przeciwbólowy, więc jej zadaniem nie jest doraźne maskowanie bólu brzucha. Zmniejsza aktywność mediatorów stanu zapalnego, które odpowiadają za biegunkę, parcie na stolec, obecność krwi i śluzu oraz dyskomfort w jamie brzusznej ^[1].

Substancją czynną leku Asacol jest mesalazyna. To pochodna kwasu aminosalicylowego o działaniu przeciwzapalnym w chorobach jelit.

Tabletka ma konstrukcję umożliwiającą dostarczenie substancji czynnej do dalszych odcinków przewodu pokarmowego. Ma to znaczenie kliniczne, ponieważ stan zapalny we wrzodziejącym zapaleniu jelita grubego dotyczy przede wszystkim jelita grubego.

Do składu należą też substancje pomocnicze odpowiedzialne za postać tabletki, jej trwałość oraz kontrolowane uwalnianie substancji czynnej. Osoby z rozpoznaną alergią na salicylany lub składniki pomocnicze powinny poinformować o tym lekarza przed rozpoczęciem terapii.

Asacol jest dostępny w postaci tabletek dojelitowych. Schemat leczenia ustala lekarz prowadzący, ponieważ dawka zależy od tego, czy celem jest opanowanie zaostrzenia, czy utrzymanie remisji.

W praktyce lek przyjmuje się regularnie o stałych porach dnia. Pominiętej dawki nie należy uzupełniać podwójną porcją. Kolejną tabletkę przyjmuje się zgodnie z ustalonym harmonogramem.

Najczęstsze zasady stosowania obejmują:

• połykanie tabletek w całości i popijanie wodą;
• przyjmowanie leku regularnie, także po ustąpieniu objawów, jeśli terapia podtrzymująca została zalecona;
• niełączenie samodzielnie leku z preparatami przeciwzapalnymi bez omówienia tego z lekarzem;
• zgłaszanie utrzymującej się biegunki, gorączki, bólu brzucha lub krwi w stolcu;
• wykonywanie badań kontrolnych nerek zgodnie z planem leczenia.

Mesalazyna ogranicza miejscowe procesy zapalne w błonie śluzowej jelita grubego. Zmniejsza aktywność mediatorów stanu zapalnego, które odpowiadają za biegunkę, parcie na stolec, obecność krwi i śluzu oraz dyskomfort w jamie brzusznej ^[1].

Nieswoiste choroby zapalne jelit, określane skrótem IBD, obejmują głównie wrzodziejące zapalenie jelita grubego oraz chorobę Leśniowskiego-Crohna. Mają przebieg nawrotowy. Okresy wyraźnych dolegliwości mogą przeplatać się z remisją, czyli czasem bez objawów lub z ich minimalnym nasileniem.

Wrzodziejące zapalenie jelita grubego dotyczy błony śluzowej jelita grubego. Mesalazyna jest jednym z podstawowych leków w łagodnej i umiarkowanej aktywności tej choroby. Może zmniejszać częstotliwość stolców, parcie, domieszkę krwi i śluzu oraz ból związany z aktywnym zapaleniem.

Korzyścią z leczenia podtrzymującego jest zmniejszenie ryzyka kolejnych zaostrzeń. Ograniczeniem pozostaje to, że tabletki mogą nie wystarczać przy ciężkim rzucie choroby, wysokiej gorączce, nasilonym krwawieniu lub odwodnieniu. W takich sytuacjach gastroenterolog może włączyć leczenie o innym mechanizmie działania.

Wytyczne European Crohn’s and Colitis Organisation wskazują mesalazynę jako istotną opcję terapeutyczną w wybranych postaciach wrzodziejącego zapalenia jelita grubego, zwłaszcza gdy choroba ma łagodny lub umiarkowany przebieg ^[2].

Asacol należy do doustnych leków z mesalazyną. W terapii IBD stosuje się też inne strategie, dobierane do rozległości zapalenia, aktywności choroby i miejsca zmian.

Postać miejscowa może uzupełniać tabletki, gdy zapalenie obejmuje odbytnicę lub dolny odcinek jelita grubego. Kortykosteroidy nie są zwykle przeznaczone do długotrwałego utrzymywania remisji z powodu działań niepożądanych.

Zmiana terapii nie powinna opierać się wyłącznie na nazwie handlowej. Liczy się substancja czynna, mechanizm uwalniania, miejsce działania oraz aktualna aktywność choroby.

Najczęstszym błędem jest kończenie terapii po kilku dniach poprawy. Remisja kliniczna, czyli brak widocznych objawów, nie zawsze oznacza pełne wygojenie błony śluzowej jelita.

Drugim problemem jest rozgryzanie tabletek. Powłoka dojelitowa pełni funkcję farmaceutyczną, a nie tylko techniczną. Uszkodzenie tabletki może zmienić miejsce uwalniania substancji czynnej.

Błędy, które mogą osłabiać efekty leczenia, to:

• przyjmowanie dawek nieregularnie;
• samodzielne zmienianie schematu terapii;
• bagatelizowanie wysypki, gorączki lub bólu w klatce piersiowej;
• stosowanie leków przeciwbólowych z grupy NLPZ bez omówienia ich z lekarzem;
• niewykonywanie zleconych badań czynności nerek.

Gastroenterolodzy często podkreślają, że mesalazyna działa najlepiej wtedy, gdy jest stosowana konsekwentnie. Przerwanie leczenia zaraz po ustąpieniu krwi w stolcu lub biegunki zwiększa ryzyko nawrotu u osób, którym zalecono terapię podtrzymującą.

W gabinecie ważne jest odróżnienie braku odpowiedzi na lek od problemu z regularnością stosowania. Pacjenci czasem pomijają tabletki podczas wyjazdów, zmian godzin pracy albo w dni, gdy czują się dobrze. Przy ocenie skuteczności lekarz bierze pod uwagę objawy, wyniki badań oraz lokalizację zmian zapalnych.

Mesalazyna nie jest lekiem immunosupresyjnym w klasycznym znaczeniu. Jej działanie koncentruje się na błonie śluzowej jelita. To zaleta dla wielu pacjentów, choć w cięższych postaciach IBD może być potrzebne leczenie o większej sile działania.